Konkurs „Piękna Wieś Opolska” jest jednym z najważniejszych wydarzeń prezentujących rozwój opolskiej wsi oraz inicjatyw realizowanych przez jej mieszkańców. Konkurs inspiruje i tworzy płaszczyznę odniesienia dla tworzenia nowych modelowych i ciekawych projektów. Tegoroczną 28 edycję konkursu z mottem przewodnim „Dziedzictwo, tożsamość, wspólnota” przeprowadzono w dwóch kategoriach tj. „Najpiękniejsza Wieś – dziedzictwo i wspólnota” oraz „Miejsce – serce wspólnoty”.
Poniżej prezentujemy listę laureatów oraz sołectw wyróżnionych w tegorocznej edycji konkursu.
W kategorii „NAJPIĘKNIEJSZA WIEŚ – DZIEDZICTWO I WSPÓLNOTA”
I miejsce – Grodzisko, gm. Strzelce Opolskie – 18 000 zł
Grodzisko zostało najwyżej ocenione za modelowe połączenie dziedzictwa lokalnego z aktywnością mieszkańców i silną więzią międzypokoleniową. Na szczególne uznanie zasługują Izba Tradycji „Śladami Przeszłości”, pielęgnowanie śląskich tradycji, działalność licznych organizacji oraz zaangażowanie społeczne skupione m.in. wokół społecznej szkoły.
Ważnym miejscem integracji jest przestrzeń „Łączymy pokolenia”, łącząca funkcje rekreacyjne, edukacyjne i społeczne. Komisja uznała Grodzisko za wzorcowy przykład odnowy wsi opartej na dziedzictwie
i obywatelskim zaangażowaniu mieszkańców.
II miejsce ex aequo – Biedrzychowice, gm. Głogówek – 15 000 zł
Biedrzychowice wyróżniono przede wszystkim za Farską Stodołę – wyjątkowe wiejskie muzeum i centrum życia społecznego, będące efektem wieloletniego zaangażowania przede wszystkim Pani Róży Zgorzelskiej, mieszkańców
i pielęgnowania śląskiego dziedzictwa. Miejsce to pełni funkcję przestrzeni integracji, edukacji i organizacji licznych wydarzeń, przyciągając odwiedzających także spoza regionu. Doceniono również działalność Stowarzyszenia Odnowa Wsi Biedrzychowice, dbałość o historyczną zabudowę oraz murale podkreślające tożsamość miejscowości.
II miejsce ex aequo – Walce, gm. Walce – 15 000 zł
Walce doceniono za umiejętne wykorzystanie przestrzeni publicznych do budowania tożsamości i promocji historii oraz tradycji miejscowości. Charakterystyczne skwery, murale, Izba Tradycji oraz działalność lokalnych organizacji tworzą spójną opowieść o wsi i jej śląskim dziedzictwie. Szczególnie wyróżnia się pielęgnowanie tradycji kroszonkarskich oraz angażowanie w nie dzieci
i młodzieży. Komisja dostrzegła w Walcach duży potencjał do stworzenia rozpoznawalnej, unikatowej oferty opartej na dziedzictwie i aktywności mieszkańców.
III miejsce – Główczyce, gm. Dobrodzień – 12 000 zł
Główczyce wyróżniono jako modelowy przykład budowania żywotności niewielkiej, peryferyjnie położonej wsi poprzez aktywność mieszkańców i wykorzystanie własnych zasobów. Największym przedsięwzięciem jest międzynarodowy Fire Truck Show, organizowany przez OSP i mieszkańców, który przyciąga tysiące osób i stał się ważnym elementem tożsamości miejscowości. Doceniono także silną więź mieszkańców, rozwój młodzieżowych drużyn pożarniczych oraz wspólne działania na rzecz przestrzeni i miejsc ważnych dla lokalnej społeczności. Główczyce pokazują, że niewielka wieś może zbudować swoją rozpoznawalność poprzez specjalizację i wyjątkową aktywność wspólnoty.
Wyróżnienia oraz nagrodę w wysokości 6 000 zł otrzymały:
- Sołectwo Malnia, gm. Gogolin,
- Sołectwo Żytniów, gm. Rudniki.
W kategorii „MIEJSCE – SERCE WSPÓLNOTY”
I miejsce – Kamień Śląski, gm. Gogolin – 10 000 zł
za „Centrum Integracji Wiejskiej”
Centrum Integracji Wiejskiej zostało docenione jako wyjątkowy przykład wieloletniej, konsekwentnej pracy mieszkańców nad stworzeniem prawdziwego „serca wsi”.
W ciągu ponad 30 lat powstał rozległy, wielofunkcyjny kompleks sportowy, rekreacyjny i społeczny, obejmujący m.in. zaadaptowane historyczne zabudowania, miejsca spotkań, bazę noclegową
i przestrzenie dla organizacji wiejskich. O skali
i jakości miejsca świadczy m.in. działalność części noclegowo-konferencyjnej „Alwernia”, która od 2023 r. przyjęła już ok.
5 tys. osób. Komisja szczególnie doceniła połączenie dziedzictwa, nowoczesnej infrastruktury, aktywności mieszkańców
i otwartości na gości z kraju i zagranicy.
II miejsce – Rozmierka, gm. Strzelce Opolskie – 7 000 zł
za „Centrum Aktywności Kulturalno-Sportowej w Rozmierce”
Centrum wyróżniono za wysoką jakość i wielofunkcyjność przestrzeni oraz wyjątkowe zaangażowanie mieszkańców w jej tworzenie i wykorzystanie.
Kompleks boisk, świetlica i duża wiata są miejscem licznych wydarzeń sportowych, kulturalnych, integracyjnych
i rodzinnych, których bogactwem mogłaby się pochwalić profesjonalna instytucja kultury. Komisja doceniła przede wszystkim współpracę lokalnych organizacji, szkoły i mieszkańców, a także ich skuteczność w pozyskiwaniu środków
i rozwijaniu miejsca zgodnie ze współczesnymi potrzebami wsi.
III miejsce – Bogacica, gm. Kluczbork – 5 000 zł
za „Chałpkę Starzików”
Chałpka Starzików została doceniona za wyjątkową rolę w zachowaniu i prezentowaniu dziedzictwa codziennego życia dawnej wsi. W niewielkim, kameralnym obiekcie zgromadzono niezwykle bogatą kolekcję dawnych sprzętów, dokumentów, fotografii, strojów i przedmiotów związanych z życiem mieszkańców, a o historii miejsca opowiadają jego twórczynie.
Chałpka przyciąga mieszkańców, wycieczki szkolne oraz gości z kraju i zagranicy, budując tożsamość i więź z miejscem oraz inspirując mieszkańców do dalszego ocalania lokalnego dziedzictwa.
Wyróżnienia oraz nagrodę w wysokości 3 000 zł otrzymały:
- Sołectwo Babice, gm. Baborów za „Centrum Aktywności Społecznej Babice 4.0”,
- Sołectwo Chudoba, gm. Lasowice Wielkie, za „Plac rekreacyjno-sportowy w Chudobie”,
- Sołectwo Charbielin, gm. Głuchołazy, za „Świetlicę Wiejską w Charbielinie”,
- Sołectwo Dębie, gm. Chrząstowice, za „Skwer przy ulicy Młyńskiej”.
28 edycja konkursu „Piękna Wieś Opolska” po raz kolejny pokazała, jak wiele można osiągnąć dzięki zaangażowaniu mieszkańców i wspólnym inicjatywom. Konkurs stał się okazją do zaprezentowania piękna opolskich wsi, ich dziedzictwa oraz miejsc, które wzmacniają lokalną wspólnotę.
