W dniach 18–20 czerwca 2026 r. w Izbicku odbyło się XIX Międzynarodowe Forum Muzeów Domowych pod hasłem „Zbiory niepubliczne w krajobrazie kulturowym regionu”.
W wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele muzeów domowych, izb regionalnych, organizacji społecznych i środowisk naukowych z Polski oraz goście z Czech, Słowacji i Gruzji.
Forum rozpoczęło się od wizyt studyjnych w trzech wyjątkowych miejscach: Kadłubskiej Zagrodzie w Kadłubie, Zagrodzie Chłopskiej w Gąsiorowicach oraz HEIMATMUSEUM – Muzeum Wiejskim Farska Stodoła w Biedrzychowicach. Uczestnicy mogli przekonać się, że dziedzictwo kulturowe żyje dzięki ludziom z pasją, którzy gromadzą, dokumentują i udostępniają świadectwa historii swoich miejscowości.
Szczególną rolę podczas tegorocznego Forum odegrała Róża Zgorzelska – twórczyni i gospodyni HEIMATMUSEUM – Muzeum Wiejskiego Farska Stodoła w Biedrzychowicach, od lat zaangażowana w rozwój ruchu muzeów domowych
na Opolszczyźnie.
Dla wielu uczestników Forum z Polski i zagranicy wizyta w Biedrzychowicach była nie tylko okazją do poznania unikatowej kolekcji i historii miejsca, ale także spotkaniem z osobą, która od lat inspiruje innych opiekunów izb regionalnych i muzeów społecznych. Nieprzypadkowo podczas rozmów kuluarowych podkreślano, że to właśnie dzięki takim liderom lokalnych społeczności możliwe jest skuteczne zachowywanie pamięci o historii, tradycjach i codziennym życiu mieszkańców opolskiej wsi.
Warto podkreślić, że działalność Róży Zgorzelskiej oraz innych społecznych opiekunów dziedzictwa stała się jednym
z fundamentów utworzenia sieci „Opolskie Izby Dziedzictwa Wsi”, która ma integrować osoby i miejsca od lat pracujące ,
na rzecz zachowania lokalnej historii dla przyszłych pokoleń.
Najważniejszym punktem Forum była inauguracja sieci „Opolskie Izby Dziedzictwa Wsi” oraz uroczyste wręczenie certyfikatów jej uczestnikom. Sieć powstała z inicjatywy Samorządu Województwa Opolskiego, aby integrować środowisko społecznych opiekunów dziedzictwa, wspierać rozwój lokalnych izb oraz promować bogactwo kulturowe opolskiej wsi.
Podczas uroczystości do sieci „Opolskie Izby Dziedzictwa Wsi” przyjęto następujące obiekty:
Powiat brzeski
- Izba Muzealna w Skorogoszczy (gmina Lewin Brzeski)
- Muzeum Polskie Radio Lampowe w Przeczy (gmina Lewin Brzeski)
Powiat głubczycki
- Izba Pamięci w Pilszczu (gmina Kietrz)
Powiat kędzierzyńsko-kozielski
- Lubieszowska Izba (gmina Bierawa)
Powiat kluczborski
- „Chałpka Starzików” Izba Regionalna w Bogacicy (gmina Kluczbork)
Powiat krapkowicki
- Izba Tradycji w Dąbrówce Górnej (gmina Krapkowice)
- Centrum Dziedzictwa Kulturowego i Turystycznego w Brożcu (gmina Walce)
- Izba Tradycji w Kamieniu Śląskim (gmina Gogolin)
Powiat namysłowski
- Izba Pamięci w Dąbrowie „Izba, która patrzy w góry” (gmina Świerczów)
- „U Kiełbasy” Mały Skansen Rolnictwa i Gospodarstwa Domowego w Domaszowicach (gmina Domaszowice)
Powiat oleski
- Izba Na Strychu w Pludrach (gmina Dobrodzień)
- Gminna Izba Regionalna w Zębowicach (gmina Zębowice)
Powiat opolski
- Regionalna Izba Śląska im. Konrada Mientusa w Dańcu (gmina Chrząstowice)
- Regionalna Sala Muzealna w Zagwiździu (gmina Murów)
- Izba Śląska w Popielowie (gmina Popielów)
- Izba Śląska w Starych Siołkowicach (gmina Popielów)
- Warsztat Kołodzieja w agroturystyce „Agrosobota” w Popielowie (gmina Popielów)
- Chałupka przed Blychym w Przysieczy (gmina Prószków)
- Małe Góreckie Muzeum w Górkach (gmina Prószków)
- Muzeum Wiejskie w Raszowej (gmina Tarnów Opolski)
- Izba Regionalna w Skarbiszowicach (gmina Tułowice)
- Wiejska Izba Regionalna Gminy Turawa w Ligocie Turawskiej (gmina Turawa)
Powiat prudnicki
- HEIMATMUSEUM – Muzeum Wiejskie Farska Stodoła w Biedrzychowicach (gmina Głogówek)
Powiat strzelecki
- Śląska Izba Pamięci w Otmicach (gmina Izbicko)
- Zagroda Chłopska w Gąsiorowicach (gmina Jemielnica)
- Kadłubska Zagroda w Kadłubie (gmina Strzelce Opolskie)
- „Śladami przeszłości” – Izba w Grodzisku (gmina Strzelce Opolskie)
- Izba Tradycji w Rozmierzy (gmina Strzelce Opolskie)
- Dom spotkań „Maciejczykownia” w Starym Ujeździe (gmina Ujazd)
- Izba Dziedzictwa i Tradycji Pszczelarskich „Gucio” w Niezdrowicach (gmina Ujazd)
Bogaty program Forum obejmował również wystąpienia przedstawicieli środowisk naukowych, muzealnych i archiwalnych
z Polski oraz zagranicy. Wśród prelegentów znaleźli się m.in. dr Longin Graczyk z Fundacji AriAri, prof. Andrzej Małkiewicz
z Wrocławia, Maria Marcinowska z Muzeum Ziemi Sądeckiej, dr Sławomir Marchel z Archiwum Państwowego w Opolu,
dr Robert Garstka z Instytutu im. Wojciecha Korfantego w Katowicach, prof. Irena Korbelářová ze Slezskiej Uniwersytety
w Opawie, dr George Pkhakadze z Gruzińskiego Państwowego Uniwersytetu Teatru i Filmu im. Szoty Rustaweliego oraz Małgorzata Jaszczołt reprezentująca Narodowy Instytut Kultury i Dziedzictwa Wsi.
Forum było także okazją do prezentacji opolskiego segmentu Międzynarodowej Sieci Muzeów Domowych oraz wymiany doświadczeń pomiędzy opiekunami izb dziedzictwa, muzeów społecznych i lokalnych kolekcji z różnych regionów Polski
i Europy.
Uczestnicy podkreślali, że przedmioty, fotografie i pamiątki gromadzone w izbach regionalnych są czymś więcej niż eksponatami. To historie ludzi, rodzin i miejscowości, które współtworzyły krajobraz kulturowy Opolszczyzny.
Dzięki zaangażowaniu pasjonatów i społeczników lokalne dziedzictwo pozostaje żywe, inspirując i łącząc kolejne pokolenia mieszkańców regionu.
